NEURO-VIA SİSTEMİ
(The Audio-visual systems of Neurodevelopment)
Neuro-via Sistemi Nedir,Nasıl Çalışır?
Nöroplastisite ile ilgili yapılan çalışmalarda erken dönem zihinsel egzersizlerin nörogelişime katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Özellikle yürütücü fonksiyonların gelişme sürecinin yıllar alması bu süre içinde beyin gelişimini destekleyecek çalışmaların yapılmasını önemli hale getirmiştir. Yani beyin gelişimi tamamlanmadan yapılan çalışmaların büyük önemi vardır. Özellikle ilk 5 yaşta çok önemli olan nörogelişim ilk 12 yaş ve ilk 18 yaşta devam eden dinamik bir süreçtir.
Buradan yola çıkarak hazırlanan dikkat ve odaklanma egzersizleri çocukların gelişimini hızlandırmak, başta yürütücü fonksiyonlar olmak üzere working memory, kısa süreli bellek, planlama, organizasyon, görsel odaklanma, düşünme becerileri, yargılama, dikkatini ayrıntılara verme, parça bütün ilişkisi, ardışık işlemler yapma gibi yürütücü fonksiyonları çalıştırmak için oluşturulmuştur. Bu egzersizler nörogelişim ve nöropsikiyatri alanlarını ilgilendirmekte ve bu alanda akademik kariyerini odaklamış olan Abalı O, MD tarafından 2007 yılında hazırlanmaya başlamıştır. Başlangıçta oluşturulan dikkat ve odaklanma sistemi sürekli geliştirilmiş bilimsel çalışmalar, ölçme değerlendirmeler, klinik bazlı veriler ışığında update edilmiştir. 2016 yılında neuro-via adlı bir sistem oluşturulmuştur ( The Audio-visual systems of neurodevelopment). Bu sistem aynen bir orkestranın işleyişi gibi belli beyin alanlarının belli doz ve şiddette egzersizlerle çalıştırılarak daha güçlü hale getirilmesini amaçlamıştır. AFEP programı klinik bazda çocuklarda faydası bilimsel olarak gösterilmiş bir programdır. Yapılan nöropsikolojik testlerde AFEP uygulaması sonrası belirgin düzelmeler görülmektedir.
AFEP A, B ve C Arasındaki Fark Nedir?
Öğrenme etkinliklerinde planlama önemlidir. Özellikle basitten karmaşığa giden sistem motivasyonu artırır. AFEP içindeki egzersizlerin yaşlara göre dağılımı şöyledir; yaklaşık 400 egzersizin %20 kadarı ilgili yaştan daha kolay, %15 egzersiz yaşından daha zor ve kalan egzersizlerin yaşına uygun zorlukta olması hedeflenmiştir. Bu durumda öğrenci sıkılmadan etkinlikleri tamamlayacak ve motivasyonu sürekli hale gelecektir.
AFEP programının A kitabında daha kolay egzersizler ağırlıktadır. C kitabında ise daha zor egzersizler daha fazladır. Bu açıdan ideal olarak öğrencinin A kitabından başlayarak kademeli olarak C kitabına ilerlemesi en ideal öğrenme sistemini oluşturmaktadır.
AFEP çalışmalarında kolaydan zora, basitten karmaşığa giden bir sistem mevcuttur. Bu açıdan önce A sonra B sonra C kitabının çalışılması gerekmektedir. Böylece sıkılmadan, sürekli ve ideal bir öğrenme sistemi oluşturulmuştur. Bu ayrım alanında uzman yazar tarafından klinik ve bireysel değerlendirmelerle oluşturulmuştur.
AFEP Egzersizlerinin Ardındaki Bilimsel Temel Nedir?
Neuropsychiatry, neuropsychology, psychiatry gibi bilim alanları bu alanı ilgilendirmektedir. Özellikle neuroscience ile uğraşan bilim insanları beyin çalışmalarını yürütmektedir. Bu çalışmalar hafıza, öğrenme, dikkat, working memory, executive functions gibi alanlarda farklı birikimlerin oluşmasına yardımcı olmuştur. Özellikle nöropsikiyatri alanı bozulma alanlarından yola çıkarak normal beyin gelişiminin güçlendirilmesi ile ilgili çalışmalarda odak olmuştur. Nörogelişim üzerine yapılan çalışmalar bu alanda merkez konumda yer almaktadır.
AFEP egzersizleri normal eğitim sisteminden farklı olarak tamamen beyin gelişimine odaklanmıştır. Öğrencilere bilgi vermeden bilgiyi kullanmayı, okuma öğrenme altyapılarının oluşmasını, dikkat ve öğrenme sistemlerinin daha iyi çalışmasını hedeflemiştir. Bu durumda mevcut zeka kapasitesi kendini daha iyi gösterecek ve başarı kendiliğinden artacaktır.
Neuro-via (The Audio-visual systems of Neurodevelopment) Sistemi
Bilindiği üzere ‘’dikkat ve öğrenme’’ beyin merkezli gerçekleşen nöropsikolojik bir süreçtir. Bu süreç sadece görülen kısmı değil beynin işlemleme süreçlerinin de katıldığı çok kompleks bir mekanizmadır. Dikkat ve öğrenme sisteminin nasıl çalıştığı ve nasıl uyarıldığı ile ilgili çok sayıda bilimsel çalışma yaparak bu sistemin desteklenmesi için çalıştım. 25 yıllık meslek hayatımda sayısız öğrenci gördüm ve bu süreçlerin nasıl işlediği ile ilgili çalıştım. Bu sistemlerin hangi nöropsikolojik mekanizmalar ile uyarıldığı, sağ ve sol beyin aktivite sisteminin nasıl çalıştığı ile ilgili araştırmalar yaptım. Önemli olan beyindeki bütün algı mekanizmalarının çalıştığı bir sistemi ortaya koymaktır.
Alanında uzman olmayan kişilerin, dikkat ve öğrenme alanından uzak durması gerekir. Çünkü bu alan nöropsikolojik temelle çalışan bilimsel bir alandır. Hangi egzersizin hangi beyin alanının çalıştırdığı, bu çalışmanın ne kadar olması gerektiği, beyindeki karşılığı, öğrenmedeki karşılığı hesap edilmek zorundadır.
İşte tamamen bilimsel ve akademik olan NEURO-VİA (The Audio-visual systems of Neurodevelopment) sistemi şahsımın oluşturduğu, nörolojik sistemlerin görsel işitsel uyaranlarla çalıştırıldığı bir algoritmadır. Bu algoritmada çok boyutlu çalışma süreçlerinin, dikkat ve öğrenme mekanizmalarının en üst düzeye çıkarılması hedeflenmiştir. Bunu yüzlerce çalgı aleti olan bir orkestranın mükemmel uyumla çalıştırılması gibi de düşünebilirsiniz. Hangi egzersizin ne kadar? ne sayıda? ve ne yoğunlukta çalışılması gerektiği? bilimsel olarak hesaplanmış ve ortaya konmuştur. Bu sistem çocuklar ve gençlerimiz için hazırlanmıştır.
İşin ehli olmayan kişilerin yönlendirme ve çalışmaları fayda vermediği gibi bazı nörogelişimsel alanları köreltebilir. Bu açıdan Neurovia sistemi ile çalışan, dikkat güçlendirme seti, özgün, akademik, alanında ilk ve tek olma özelliğine sahip tamamen bu alanda ulusal ve uluslararası çalışmalara sahip şahsım tarafından oluşturulmuştur. Çocuklarımız hayatta en değerli varlıklarımız olup onların daha iyi yerlere gelmesi için çalışmalarıma devam etmekteyim. Sağlıcakla kalın..
Doç Dr Osman Abalı
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
2016