Davranış ve Duygusal Uyum Problemleri
Davranış ve Duygusal Uyum Problemleri: İç Dünyanın Dışa Yansıması
Büyüme süreci, sadece fiziksel bir gelişim değil, aynı zamanda karmaşık duyguların yönetilmesini öğrenme yolculuğudur. Ancak bazen çocuklar ve gençler, yaşadıkları içsel çatışmaları, kaygıları veya engellenmişlik hislerini sağlıklı yollarla ifade edemezler. Bu durum, dışarıdan “uyumsuzluk” veya “hırçınlık” olarak görünen Davranış ve Duygusal Uyum Problemlerine yol açar. Bu problemler aslında bireyin çevresine verdiği bir “yardım çağrısı” niteliğindedir.
1. Davranış Bozuklukları (Dışa Yönelimli Problemler)
Çocuğun sosyal kurallara, otoriteye veya başkalarının haklarına karşı gösterdiği dirençli tutumlardır.
Karşıt Olma Ters Gitme Bozukluğu: Sürekli tartışma hali, kurallara kasten uymama ve öfke nöbetleri.
Davranım Bozukluğu: Daha ileri seviyede; başkalarına veya eşyalara zarar verme, yalan söyleme veya okuldan kaçma gibi tekrarlayıcı davranışlar.
Dürtüsellik: Sonucunu düşünmeden hareket etme ve isteklerini erteleyememe durumu.
2. Duygusal Uyum Problemleri (İçe Yönelimli Problemler)
Bu gruptaki problemler her zaman dışarıdan fark edilmeyebilir, çünkü çocuk çatışmayı kendi içinde yaşar.
Aşırı Çekingenlik ve Sosyal Kaygı: Akranlarıyla iletişim kurmaktan kaçınma, topluluk önünde yoğun korku yaşama.
Okul Reddi: Kaygıya bağlı olarak okula gitmek istememe ve sabahları yaşanan fiziksel şikayetler (karın ağrısı, mide bulantısı).
Ayrılık Anksiyetesi: Bakım veren kişiden (anne/baba) ayrılma korkusu nedeniyle yaşanan aşırı huzursuzluk.
Düşük Özgüven: Sürekli yetersizlik hissi ve yeni görevlerden kaçınma eğilimi.
Ne Zaman Bir Uzmana Danışılmalı?
Her uyumsuz davranış bir “bozukluk” değildir. Ancak şu üç kriterden biri varsa uzman desteği şarttır:
Sıklık: Davranışın çok sık tekrarlanması (Örn: Haftada birkaç kez yaşanan şiddetli öfke patlamaları).
Süre: Bu durumun en az 6 aydır devam ediyor olması.
Şiddet: Davranışın çocuğun okul başarısını, arkadaşlık ilişkilerini veya aile huzurunu ciddi şekilde bozması.
Osman Abalı Assoc. Prof. MD
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi
