Stres Nedir?

Stres insan hayatında en sık kullandığımız kelimelerden birisidir. Çoğu kez ‘’gerilimli, baskı altında ve sıkıntılı’’ ruh halini yansıtan stres günlük hayatımızda sık sık karşımıza çıkar. Yapacağımız herhangi bir işte, yolunda gitmeyen herhangi bir olayda, sevmediğimiz kişi ve olaylar karşısında, negatif bir sonuç beklediğimizde kısacası olumsuz veya ters giden şeylerde kendimizde hissettiğimiz bir duygudur. Bu duygu ‘’gerginlik, rahatsızlık, huzursuzluk, endişe, kaygı, korku, belirsizlik, güvensizlik’’ gibi duyguların bir karışımıdır da diyebiliriz. Tam olarak tarif edilemese de stresin çağrışımı çoğu kez olumsuz duygulardır. Olumlu stres nasıl olur? Başarılı olduğu muzda hissettiğimiz duygu, yeni bir mevkiye geldiğimizdeki hisler, mutlu bir haberi aldığımızdaki hisler de stres ile karışık duygulardır. Misal olarak öğretmenlik yaptığı okula müdür olarak atanan kişi bir yandan sevinirken diğer yandan yeni görevin getirdiği görev ve sorumluluk duygusu ile strese girebilir. Sınav stresi, iş stresi, ders stresi, trafik stresi, başarısızlık stresi gibi birçok alanda bu duygu ile karşılaşırız.

Aslında stresi olumsuz yapan şey onun derecesidir. Yani sabah erken kalkıp okula gitmek bir çeşit iç baskı ve görev bilincinin getirdiği bir davranıştır. Ancak akşam uyurken sabahki kalkıp okula gitme olayını zihnimizde çok büyütürsek hatta uykularımız kaçarsa, uyanmak için birkaç tane saat kurarsak ve zamanından çok önce kalkıp gözümüze uyku girmezse o zaman stresin derecesi artmış olur ve bu durumda normalde yaptığımız bir şey bizim için sıkıntılı hale gelir. Kısacası stresin azı olmalı ama fazlası olmamalıdır diyebiliriz. İnsanın günlük hayatındaki görev ve sorumluluklarını yerine getirmesi için az miktarda stres olmalıdır. Ancak stres arttığında o zaman günlük hayattaki normal yapacağımız şeyler bile sıkıntılı hale gelebilir. Stresin fazlası kesinlikle insana zarar verir. Stresin olmadı ğı bir kişi boş vermiş, vurdumduymaz, görevlerini sürekli aksatan, sorumluluklarını yerine getirmeyen, çok rahat ve lakayt olabilir.

Kaynak: Doç. Dr. Osman ABALI, Cep Kitapları Serisi-3, Sınav Kaygısı ve Çözüm Yolları

Osman Abalı Assoc. Prof. MD

Çocuk-Ergen-Erişkin Psikiyatristi

whatsapp image 2026 11 03 at 16.15.30 (1)