Ders Başarısızlığının Psikiyatrik Sebepleri Nelerdir?

Derslerdeki başarısızlığın birçok sebebi olabilir. Sebep ne olursa olsun bu başarısız lığın her bir insanda algılanması farklı olur. Kimisi başarısızlığa karşı fazla bir stres oluşturmazken kimisi başarısızlık karşısında ciddi sıkıntılara girebilir. Özellikle derslerdeki başarısızlığın sebebinin bulunması öğrencinin ders başarısını artırmada önemli faktörlerden birisidir.

Dikkat eksiklikleri:

Birçok öğrenci dikkat düzeyinin farkında değildir. Dikkat ilginin bir konuya odaklanmasıdır. Öğrenmenin gerçekleşmesi için dik katin yoğunlaşması en önemli aşamalardan birisidir. Dikkatini odaklayamayan kişi öğrenmeyi tam olarak gerçekleştiremez.

Öğrenme güçlükleri:

Birçok öğrenci öğrenme güçlüğü nedir bilmez. Aslında eğitimcilerinde çoğu bu konu da yabancıdır. Öğrenme güçlüklerinin belirtileri okul öncesi dönemden itibaren görülür. Özellikle okula başlama döneminde karşılaşılan okuma ve yazma güçlükleri bir belirti olabilir. Geç konuşma, öğrenme alanlarında farklı başarılar, bazı alanlarda çok iyi iken bazı alanlarda çok kötü olma, başarıda iniş çıkışlar, ders çalışmaya karşı isteksizlik, ders müfredatı arttıkça derslerde başarısızlığın artması, sakarlık gibi belirtiler olabilir.

Depresyon ve duygu durum problemleri:

Depresyon ileri düzey mutsuzluk sebebidir. Dikkat ve konsantrasyon problemleri depresyonda ilk ortaya çıkan sorunlardan bir tanesidir. Mutsuz kişi dikkatini odaklayamaz, çabuk sıkılır, tahammülsüzdür, öğrenmeye karşı isteksizdir. Mutsuzluk onu başka sıkıntılara ittiği için ders ikinci plana düşebilir. Okul ve ders ile ilgili görevler aksayabilir. Depresyonun başka belirtileri de vardır. Kişide depresif duygular sürekli ise, çabuk sinirlenme, tahammülsüzlük, hayattan keyif alamama, ağlama, alınganlık, ümitsizlik ve karamsarlık, uyku ve iştah sorunları, intihar düşünceleri, halsizlik, yorgunluk belirtileri olabilir.

Kaygı ve stres problemleri:

Kaygı bozuklukları, sınav kaygısı, takıntılı yapı, mükemmeliyetçilik bazı olumsuz duyguları harekete geçirir. Kişi görev ve sorumlulukları karşısında aşırı stresli ve endişeli olabilir. Sürekli başarısız olacağını, derslerin çok zor olduğunu, sonucun kötü olacağını düşünebilir. Çarpıntı, terleme, baş dönmesi, gerginlik, derste çok heyecanlanma, sınav esnasında aşırı kaygı olması, sınav ve notlar ile ilgili aşırı yoğunlaşma bu durumun belirtileri olabilir.

Diğerleri:

Madde kullanım bozuklukları (sigara, alkol, uyuşturucu gibi), davranış bozuklukları, zekâ sorunları, kişilik bozuklukları, uyku ve yeme bozukluklarında da ders problemleri fazlaca görülebilir. Bunların ayrıcı tanısını ve gerçek ten bu türlü sorunun olup olmadığını bir psikiyatristin yapması gerekir. Bu türlü sorunlar var ise tedavi edilirse ders başarısı da artar.

Kaynak: Doç. Dr. Osman ABALI, Cep Kitapları Serisi-5, Ders Başarısı İçin Öneriler

Osman Abalı Assoc. Prof. MD

Çocuk-Ergen-Erişkin Psikiyatristi

whatsapp image 2026 11 03 at 16.15.30 (1)